Neden Her Soru Kullanılmıyor? — Question-Engineering'in Bilinçli Sınırları
URL: /soru-cevap-muhendisligi/kullanilmayan-teknikler
Statü: Aşağıdaki liste, kaynakta otomatik soru motorunun üretmediği teknikler olarak tanımlanır. Gerçek öğretmenin bu tür soruları hiç soramayacağı anlamına gelmez.
Daha fazla soru üretmek neden daha iyi bir yöntem değildir?
Bir hikâye hakkında yüzlerce cümle oluşturulabilir. Bazısı hikâyenin doğru bilgisini çağırır, bazısı cevabı baştan verir, bazısı da öğrencinin bilmediği nedenleri tahmin etmeye zorlar.
Magic Learning'in soru mühendisliği yalnız hangi soruların yazılacağını değil, hangilerinin eleneceğini de tasarlar. Aşağıdaki on beş teknik, Product Bible'nın “Kullanılmayacaklar” tablosunda bulunur.
| Kaynakta kullanılmayan teknik | Neden otomatik sete alınmaz? |
|---|---|
| 1. „Stimmt das?“ / “Doğru mu?” | Yanlış öncülü düzeltme tekniğinin daha zayıf bir kopyası sayılır |
| 2. Alıntı sorusu: Was sagt die Frau? | Birkaç kısa konuşmayı gereğinden fazla diyaloğa indirgeme riski |
| 3. Kişi dönüştürme: Was sagt Anna? → Ich … | Diyaloğa bağlı ve yapay bir dönüşüm |
| 4. Aktarma sorusu: Die Frau sagt, dass … | Diyaloğa yaslanır; hedeflenen doğrudan cevabı çalıştırmaz |
| 5. Genel anlatma: Was passiert am Morgen? | Tek, kısa ve karşılaştırılabilir model cevabı yoktur |
| 6. Hikâyeyi baştan sona ich olarak yeniden yazma | Ayrı anlatı üretimi gerektirir |
| 7. İki gerçek olguyu yanlış öncülle karıştırma | Öğrenciyi haksız biçimde şaşırtabilir; karşılaştırma seçmeli kurulmalıdır |
| 8. Aynı soruyu birkaç soru sonra aynen yineleme | Çemberde farklı soru kapıları varken gereksiz düz tekrar |
| 9. Tek cümlede özet isteme | Birden çok doğru uzun cevap oluşabilir |
| 10. Cevaptan soruya özel “soru kurma turu” | Ayrı bir akış gerektirir; kaynak motorun mevcut teknikleri arasında değildir |
| 11. Yankı soru: Anna wohnt WO? | Doğal konuşma sırası ve yalnız ses ortamında vurgu bakımından sorunlu |
| 12. Onay eki: …, oder? / nicht wahr? | Fiil başa gelmez; hedeflenen soru kurma biçimini öğretmez |
| 13. Kişisel soru: Und du? Wo wohnst du? | Hikâyenin doğrulanabilir cevabı değildir; insanlarla konuşmaya aittir |
| 14. Henüz anlatılmayan olaya dair tahmin | İleri gönderme yapar; hikâye olgusu gibi değerlendirilemez |
| 15. Yorum sorusu: Ist der Chef nett? | Hikâye bunu kesin söylemiyorsa tek doğrusu yoktur; sınıf alanıdır |
Bu liste bir öğretmen yasakları listesi değildir. Kaynak, otomatik ve sabit model cevabı olan bireysel Soru-Cevap setinin sınırlarını çizer.
Dört önemli sınır
1. Hikâyede yazmayan şeyi bilmiş gibi sorma
Bir karakterin neden güldüğü hikâyede açıklanmıyorsa soru motoru bunu kesin neden olarak soramaz. Henüz anlatılmamış bir olayı soramaz. Kadının adı verilmemişse uydurulmuş isim doğru cevap olamaz.
Ancak „Wie heißt die Frau?“ → „Das wissen wir nicht.“ örneği anlamlı bir istisnadır: Doğru bilgi, hikâyenin bu bilgiyi vermediğidir.
2. Karşılaştırma yap, ama yanlış bilgiyi doğru gibi pekiştirme
Kaynak bir olayı başka bir olayın saatiyle karşılaştırabilir: „um sieben oder um acht?“ Fakat bu iki olguyu yanlış öncülde karıştırıp düzeltmenin özellikle kafa karıştırıcı olabileceğini söyler.
Yalnız doğru cevaba sahip olmak yeterli değildir. Sorunun öğrencinin zihninde hangi yanlış cümleyi bıraktığı da önemlidir.
3. Kısa cevap, her açık sorunun tek doğru cevabı değildir
„Ist der Chef nett?“ sorusunda farklı görüşler meşru olabilir. Böyle bir soru, kısayla başlayıp tam cevapla karşılaştıran sabit model sistemi için uygun olmayabilir. Öğretmen ise sınıfta bu soruyu gerekçeli bir tartışma için kullanabilir.
Açık soru kötü soru değildir. Yanlış bağlama konmuş soru olabilir.
4. Öğrencinin soru sormayı öğrenmesi ile motorun soru kurma turu farklıdır
Product Bible'da “Soran Olmak” uzun bir pedagojik bölüm olarak yer alır. Öğrenci „Und du?“ diyerek konuşmayı sürdürebilir, eksik kelimeyi sorabilir, duyduğu soru kalıplarını kendi hayatına taşıyabilir.
Aynı belgede otomatik “cevaptan soruya soru kurma turu” açıkça kullanılmayacaklar içindedir. Çelişki gibi görünse de iki farklı iş vardır: hedeflenen yaşam becerisi ile bugün otomatik üretilecek etkinlik. Bunları birleştirip “Player öğrenciye soru kurduruyor” demek doğru olmaz.
Alıntı soruları için net tasarım kararı
Kaynakta „Was sagt die Frau?“ türü alıntı soruları kullanılmayacaklar arasında yer alırken Die Linie 3 örneklerinde benzer sorular bulunur. Burada kullanım bağlamını ayıran editoryal karar benimsenmiştir:
Otomatik sette ayrı bir “alıntı sorusu” türü yoktur. Sırf diyalog var diye her satırdan “Ne dedi?” sorusu türetilmez. NOT USED kuralı geçerlidir.
Hikâyenin dönüm noktasını taşıyan söz, normal bir W-sorusuyla geri çağrılabilir. Die Linie 3'te Samir'in yol tarifi veya kız kardeşin devam sorusu, yalnız diyalog oldukları için değil olay açısından anlamlı bilgiyi taşıdıkları için kaynak örneklerinde bulunur.
Bu karar canlı motoru doğrulamaz. Kaynak örneği ile genel üretim kuralını tutarlı anlatmak için alınmıştır; uygulamanın gerçekten ne ürettiği ayrı test gerektirir.
Kısa ilke: Diyalog satırını otomatik kopyalayan ayrı tür yok; olay için gerçekten gerekli söz, seçilmiş W-sorusuyla anılabilir.
Sonuç: Neden sınırlamak da tasarımdır?
İyi bir soru yalnızca dilbilgisel olarak doğru değildir. Hikâyeye sadıktır, öğrencinin gerçekten cevaplayabileceği bir iş ister, daha önce duyulmuş bilgiyi kullanır ve temiz model cevapla karşılaştırılabilir.
Soru mühendisliğinin önemli bir bölümü, daha fazla seçenek üretmek değil öğrencinin ihtiyacı olmayan, haksız veya bulanık soruları çıkarmaktır.
İlgili sayfalar: Soru tipleri ve doz · Soran Olmak · Die Linie 3 · Magic-Player · Planlanan Magic-Classroom